ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયન ચેમ્બર્સ ઑફ કૉમર્સ ઍન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (FICCI)ના શતાબ્દી સમારોહમાં બોલતાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સંસ્થા અને તેના સભ્યોને “દેશની આર્થિક યાત્રામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવવાનું ચાલુ રાખવા” વિનંતી કરી. તેમણે ભારતીય અર્થતંત્રના અનેક તબક્કાઓ યાદ કર્યા: “લાઇસન્સ-પરમિટ-ક્વોટા રાજ”, “રાષ્ટ્રીયકરણનો નિષ્ફળ પ્રયોગ”, કુખ્યાત “ફ્રેજાઇલ-ફાઇવ”માં સામેલ થવું અને પછી “સૌથી ઝડપથી વિકસતું મોટું અર્થતંત્ર” બનવું. તેમણે સૌને યાદ અપાવ્યું કે વિકાસનો અર્થ અમીરોને વધુ અમીર બનાવવાનો નથી. તેમણે કહ્યું, “વિશ્વ બૅન્કનો તાજેતરનો અહેવાલ કહે છે કે માત્ર 12–13 વર્ષમાં 50 કરોડ ભારતીયોએ ગરીબીને હરાવી છે.” તેમણે કહ્યું કે ભારતનો વિકાસ “લગભગ સાત ટકા” રહેવાની અપેક્ષા છે અને ઑક્ટોબર 2026માં “ભારતની વસ્તુઓની નિકાસ લગભગ 50 અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી.” આ “યોગ્ય નીતિઓ”ને કારણે છે, જે “યોગ્ય ઇરાદા” ધરાવતી સરકારે અમલમાં મૂકી, અને દરેક ભારતીયની મહેનતને કારણે છે.

ભારતના શાસ્ત્રો આપણને “પોતાનો ઉદ્ધાર કરવા, પોતાની ક્ષમતાઓને ઓળખવા, પોતાની ઉણપોમાંથી શીખવા અને સતત વધુ સારા બનવા પ્રયત્ન કરવા” પ્રેરે છે. આ વાત ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે “પ્રામાણિક આત્મચિંતન”નું આહ્વાન કર્યું, જેથી દેશ સમજી શકે કે “આગામી 20 વર્ષમાં ભારતીય ઉદ્યોગ શું હાંસલ કરી શકે.” વિકસિત ભારત અને આત્મનિર્ભર ભારતમાં યોગદાન આપવા માટે મોદીએ ઉદ્યોગોને પડકાર ફેંક્યો કે તેઓ જ્યાં વ્યવસાયો “પહેલેથી સ્થાપિત” છે તેનાથી આગળ વધે, જેથી તેઓ “રાષ્ટ્રીય અને વૈશ્વિક બંને સ્તરે ભવિષ્યમાં ઊભી થનારી માંગો માટે તૈયારી કરી શકે.” તેમણે કહ્યું કે “સંસાધનોને હથિયાર બનાવવાના યુગમાં” આ ખાસ કરીને સાચું છે. તેમણે ઉદ્યોગ જગતના આગેવાનોને વિનંતી કરી કે આગામી 20 વર્ષમાં દરેક લાંબા ગાળાના રોકાણ નિર્ણયનો આધાર “ઇન્ડિયા ફર્સ્ટ” બનાવવા વિચારે. તેમણે નિષ્કર્ષ કાઢ્યો કે આ “દેશને આત્મનિર્ભર બનાવશે અને તમારા વ્યવસાયોના વિકાસ માટે નવી તકો પણ ખોલશે.”

તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે ભારતીય ઉદ્યોગે વિકાસ કર્યો છે અને ઘણું યોગદાન આપ્યું છે, છતાં…

તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે ભારતીય ઉદ્યોગે વિકાસ કર્યો છે અને ઘણું યોગદાન આપ્યું છે, છતાં સ્થાપિત ક્ષેત્રોથી આગળ વધવામાં પૂરતી પ્રગતિ કરી નથી. તેમણે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગનું ઉદાહરણ આપ્યું. ભારત વિશ્વની ફાર્મસી હોવા છતાં “ભારત દર વર્ષે અબજો ડૉલરના APIs (ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટ્સ), બલ્ક ડ્રગ્સ અને ડ્રગ ઇન્ટરમીડિયેટ્સ આયાત કરે છે.” તેમણે તમામ ઉદ્યોગોને આગ્રહ કર્યો કે કયાં ક્ષેત્રો અને નવી તકનીકોમાં રોકાણ કરવું તે નક્કી કરે અને “વધુ સ્પર્ધાત્મક બનવા” માટે “મોટા ઉત્પાદન પ્લાન્ટ” સ્થાપે. જેમ ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ “તૈયાર દવાઓ”માં સફળ થયો છે, તેમ ઉદ્યોગે “ઘટકોમાં પણ ક્ષમતા ઊભી કરવી જોઈએ.” આયર્ન ઓર અને સ્ટીલ, બૉક્સાઇટ અને ઍલ્યુમિનિયમ મિશ્રધાતુઓ વગેરેમાં પણ આવી જ તક છે. આને શક્ય બનાવવા માટે, તેમણે કહ્યું કે ઉદ્યોગને “ખનીજ મૂલ્ય શૃંખલામાં નિપુણતા”ની જરૂર છે, “જેથી ભારતની અંદર જ વધુ મૂલ્યવર્ધન થાય.”

કૃષિ બીજું એવું ક્ષેત્ર છે જ્યાં, કૃષિમાં કામ કરતી વિશાળ વસ્તી હોવા છતાં, આ ક્ષેત્રની નિકાસ વૈશ્વિક કૃષિ નિકાસના માત્ર લગભગ બે થી અઢી ટકા જેટલી જ છે. તેમણે નોંધ્યું કે “કોર્પોરેટ જગત કૃષિમાં રોકાણ કરવાથી ડરે છે,” પરંતુ તેમણે “મૂલ્યવર્ધન અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલી” તકો તરફ ધ્યાન દોર્યું. છેલ્લાં 12 વર્ષમાં “કૃષિ-ખાદ્ય નિકાસમાં પ્રોસેસ્ડ ફૂડનો હિસ્સો 13 ટકાથી વધીને 20 ટકાથી વધુ થયો છે,” ત્યારે ઉદ્યોગે ઓળખવું જોઈએ કે “આપણે શું ઉત્પાદન કરી રહ્યા છીએ અને વિશ્વને શાની જરૂર છે.” તેઓ ઇચ્છતા હતા કે નિકાસની માંગ પૂરી કરવા માટે ઉદ્યોગ “ભરોસાપાત્ર ખરીદી વ્યવસ્થાઓ” ઊભી કરે.

તેમણે રોજિંદા એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનોને પણ વિકાસના ક્ષેત્ર તરીકે ઓળખાવ્યા. આખરે, “હાથના ઓજારો અને પાવર ટૂલ્સની…

તેમણે રોજિંદા એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનોને પણ વિકાસના ક્ષેત્ર તરીકે ઓળખાવ્યા. આખરે, “હાથના ઓજારો અને પાવર ટૂલ્સની વૈશ્વિક નિકાસમાં ભારતનો હિસ્સો હજુ ઘણો નાનો છે.” એ જ રીતે, તેમણે ગ્લોબલ સાઉથને લક્ષ્ય બનાવીને “પેકેજિંગ સાધનો, સિંચાઈ વ્યવસ્થાઓ અને ફેક્ટરી સંબંધિત મશીનરી” માટેના મશીનરી ઉત્પાદનને મોટી તક ગણાવી. ભારતે કરેલા અનેક મુક્ત વેપાર કરારોનો અર્થ એ છે કે નવા બજારોના દરવાજા હવે ખુલ્લા છે.

તેમણે ઉદ્યોગોને આ તકનો લાભ લેવા અને “મારું ઉત્પાદન તો કોઈપણ રીતે વેચાશે” એવી માનસિકતા છોડી દેવા વિનંતી કરી. તેઓ એમ પણ ઇચ્છતા હતા કે ઉદ્યોગો ભારતીય ગ્રાહકોને વિદેશી ગ્રાહકોની સમકક્ષ ગણે અને તેથી ગુણવત્તા પર ખૂબ ધ્યાન આપે. નિષ્કર્ષરૂપે, “વૈશ્વિક ધોરણોને પહોંચી વળવામાં અને વૈશ્વિક જરૂરિયાતોને પૂરી કરતા વિતરણ નેટવર્ક ઊભા કરવામાં રોકાણ કરવું આપણા માટે અનિવાર્ય છે.” તેમણે કહ્યું કે આનાથી ભારતીય ઉત્પાદનો “વૈશ્વિક બજારોમાં ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જીતશે અને તેમને ભારત સાથે જોડશે.”

સ્રોત: PMO, PIB, BusinessLine, ANI

સ્રોત: PMO, PIB, BusinessLine, ANI