କଳା, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ସଂସ୍କୃତି

ଲିଖିତ ଇତିହାସ ଫ୍ୟାସନ୍ ହେବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ, ଭାରତରେ କଳା ଜୀବନର ସମାର୍ଥକ ଥିଲା; ଏହି ସାଂସ୍କୃତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ବିବିଧ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଏହା ମିଶି ରହିଥିଲା। ଏହି ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ କେବଳ ନିଜ କାହାଣୀ, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ଓ ସମୂହଗତ ଅତୀତକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ସରଳ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଇବା ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲେଖା ବ୍ୟତୀତ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଉପାୟ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ। ଭାରତରେ କଳା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀର ପରିସର ମାଟିଠାରୁ ଧାତୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାଧ୍ୟମକୁ ଏକ ଅନନ୍ୟ, ସ୍ଥାନ-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୌଶଳରେ ସମ୍ଭାଳାଯାଏ, ଯାହା ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିଭା ଓ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ସହସ୍ରାବ୍ଦ ଧରି ରାଜକୀୟ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ସହିତ, ଏକ ଗତିଶୀଳ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରିବେଶରେ କଳାର ବିକାଶ ଘଟିଲା, ଯେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାନଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିଲା। ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଭାବରେ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ସେ ଚଉଷଠି କଳା (କଳା ଓ ଦକ୍ଷତା) ବିଷୟରେ ଜାଣିବେ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ସମୀକ୍ଷା କରିପାରିବେ, ଏବଂ ପ୍ରାୟତଃ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ କଳାକାର ହୋଇଥିଲେ।