ഇന്ത്യൻ കൃഷിക്ക് നിരവധി സഹസ്രാബ്ദങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ട്; കാർഷിക രീതികളെയും പ്രക്രിയകളെയും കുറിച്ച് വേദങ്ങൾ വളരെ വിശദമായ വിവരണം നൽകുന്നു. പ്രാചീന മതപരവും ചരിത്രപരവുമായ രേഖകൾ ഭൂമിയെ അതിന്റെ ഉത്പാദനശേഷി അനുസരിച്ചും തരംതിരിക്കുന്നു: ഫലഭൂയിഷ്ഠം, തരിശ്, മരുഭൂമി, പതിച്ചിട്ട ഭൂമി, പുൽമേട്, ചെളിനിറഞ്ഞത്, ജലമയം, ജലത്തോട് ചേർന്നത്, ഉരുളൻകല്ലുകളും ചുണ്ണാമ്പുകല്ലിന്റെ കഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞത്, മണൽ നിറഞ്ഞത്, നദിയിൽ നിന്ന് നനയ്ക്കുന്നത്, മഴയെ ആശ്രയിക്കുന്നത് എന്നിങ്ങനെ. അരി, ഗോതമ്പ്, ബാർലി, ഓട്സ് തുടങ്ങിയ പല പ്രധാന ധാന്യങ്ങളും; പരിപ്പ്, കടല തുടങ്ങിയ പയർവർഗങ്ങളും; എള്ള്, ചണവിത്ത്, കുസുമം, കടുക്, ആവണക്ക്, ചെറുപയർ, ഉഴുന്ന്, മുതിര, തുവര, കടലപ്പയർ, ഗ്രാസ് പീ, ഉലുവ തുടങ്ങിയ ഭക്ഷ്യവിത്തുകളും; പരുത്തി, കരിമ്പ് തുടങ്ങിയ നാണ്യവിളകളും; ഇലന്തപ്പഴം, മുന്തിരി, ഈന്തപ്പഴം, ചക്ക, മാങ്ങ, മൾബറി, ഞാവൽപ്പഴം തുടങ്ങിയ പഴങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇവ ആഭ്യന്തര ഉപഭോഗത്തിന് മാത്രമല്ല, സംസ്കരണത്തിനും കയറ്റുമതിക്കും വേണ്ടിയും കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു.

മഴവെള്ളവും നദീജലവും ടാങ്കുകളിലും അണക്കെട്ടുകളിലും സംഭരിക്കാനും, വെള്ളം കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ കനാലുകളും, ഉത്പന്നങ്ങൾ ജലമാർഗം കൊണ്ടുപോകാൻ ചാലുകളും, കാർഷികോത്പന്നങ്ങളുടെ കയറ്റുമതി സുഗമമാക്കാൻ തുറമുഖങ്ങളും നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് പ്രാചീന രാജവംശങ്ങൾ വിപുലമായ കാർഷിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കിയിരുന്നു. (കഥകളിലും ശിലാലിഖിതങ്ങളിലും വിദേശസഞ്ചാരികളുടെ യാത്രാവിവരണങ്ങളിലും ശില്പങ്ങളിലും ചിത്രങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള) ഇത്തരം പല നിർമിതികളും ഇന്ത്യയുടെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ഇപ്പോഴും ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്. പഞ്ചസാര ആദ്യമായി പരലാക്കി മാറ്റിയത് ഇന്ത്യയിലാണ്, ഏകദേശം 18-ാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഇന്ത്യ അതിന്റെ പ്രധാന വിതരണക്കാരായി തുടർന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയും കരാർ തൊഴിലാളികളെയും ആഫ്രിക്ക, കരീബിയൻ ദ്വീപുകൾ, പസഫിക് മേഖല വരെ ലോകത്തിലെ മറ്റു പല ഭാഗങ്ങളിലേക്കും കൈമാറി. എന്നാൽ അവർ കാർഷിക വ്യവസായങ്ങളെ ആസൂത്രിതമായി തകർക്കുകയും, സ്വന്തം സംസ്കരണശാലകളിൽ സംസ്കരിച്ച് ലാഭം പരമാവധിയാക്കാൻ വേണ്ടി, കർഷകരെക്കൊണ്ട് നികുതി ചുമത്താനും കർശനമായി നിയന്ത്രിച്ച കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങാനും കഴിയുന്ന ഉത്പന്നങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത്തരം നടപടികൾ ഇന്ത്യയിൽ വൻതോതിലുള്ള ക്ഷാമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ മരണത്തിന് ഇടയാക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രേഖകൾ തന്നെ പറയുന്നു.

പുരാതന ജലപദ്ധതികൾ, പിന്നെ കൊളോണിയൽ തകർച്ച

1947-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുമ്പോൾ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ത്യയെ സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും തകർന്ന അവസ്ഥയിലാണ് ഉപേക്ഷിച്ചുപോയത്. അതിനുശേഷം കൃഷിയിൽ ഹരിതവിപ്ലവം (ഭക്ഷ്യധാന്യം), ധവളവിപ്ലവം (പാൽ), പീതവിപ്ലവം (ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ എണ്ണക്കുരുക്കൾ), നീലവിപ്ലവം (ജലകൃഷി) എന്നിവ ഉണ്ടായി. ഇന്ന് കൃഷിയും അനുബന്ധ മേഖലകളും ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന ഘടകമാണ്; സംഭാവനയുടെ കാര്യത്തിലും (2023-ൽ ജിഡിപിയുടെ ഏകദേശം 16%) ഈ മേഖലയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിലും (2023-24-ൽ 46.1%) അങ്ങനെയാണ്. എന്നാൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ വ്യാപകമായ വളർച്ചയോടെ കൃഷിയുടെ പങ്ക് ക്രമാനുഗതമായി കുറഞ്ഞുവരികയാണ്. കാർഷികോത്പന്നങ്ങളുടെ ഉത്പാദനത്തിൽ ഇന്ത്യ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണെങ്കിലും കൃഷിയിലുള്ള ഭൂവിസ്തൃതി ഏറ്റവും വലുതാണ്; 120 രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഏകദേശം 5,200 കോടി യുഎസ് ഡോളറിലധികം (2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷം) കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നു (യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ കാർഷിക കയറ്റുമതിയുടെ ഇരട്ടിയിലധികം). ഇതോടെ കാർഷികോത്പന്നങ്ങളുടെ ഏഴാമത്തെ വലിയ കയറ്റുമതിക്കാരാണ് ഇന്ത്യ.

വാഴപ്പഴം, മാങ്ങ, പേരയ്ക്ക, പപ്പായ, നാരങ്ങ തുടങ്ങിയ പുതിയ പഴങ്ങളുടെയും; വെണ്ടയ്ക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള പച്ചക്കറികളുടെയും; പാലിന്റെയും; മുളക്, ഇഞ്ചി തുടങ്ങിയ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെയും; ചണം പോലുള്ള നാരുവിളകളുടെയും; ചെറുധാന്യങ്ങളുടെയും; ആവണക്കെണ്ണക്കുരു ഉൾപ്പെടെയുള്ള എണ്ണക്കുരുക്കളുടെയും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉത്പാദകരാണ് ഇന്ത്യ. ഗോതമ്പ്, അരി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ധാന്യങ്ങൾ; ഉണക്കപ്പഴങ്ങൾ; കൃഷി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ടെക്സ്റ്റൈൽ അസംസ്കൃതവസ്തുക്കൾ; കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ; വളർത്തുമത്സ്യം; മുട്ടയും മാംസവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കോഴിവളർത്തൽ ഉത്പന്നങ്ങൾ; തേങ്ങ; കരിമ്പ് എന്നിവയുടെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ഉത്പാദകരാണ് ഇന്ത്യ. കാപ്പി, പരുത്തി തുടങ്ങിയ നിരവധി നാണ്യവിളകളുടെ ആദ്യ അഞ്ച് ഉത്പാദകരിൽ ഒന്നും കൂടിയാണ് ഇന്ത്യ.

ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന വിളകളും ഉൽപ്പന്നങ്ങളും

ഈ മേഖല നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും സംഭരണം, റോഡുകൾ, വിപണിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, ന്യായമായ ധനസഹായം, ഉപഭോക്താക്കളിലേക്കുള്ള എത്തിച്ചേരൽ തുടങ്ങിയ പിന്തുണാ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ 70 വർഷമായി ഒരു പ്രശ്നമായി തുടരുന്നു. എന്നാൽ ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ 2014-നു ശേഷം വലിയ കാർഷിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. സർവവ്യാപിയായ ഇന്റർനെറ്റിന്റെ വരവോടെ, നിരവധി കാർഷിക സമാഹരണ കമ്പനികൾ കർഷകർക്ക് തങ്ങളുടെ ഉത്പന്നങ്ങൾ അന്തിമ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് നേരിട്ട് വിൽക്കാൻ അധികാരം നൽകി. എങ്കിലും മോശം രാഷ്ട്രീയവും പ്രാദേശിക അഴിമതിയും സംസ്ഥാനതലത്തിലെ ഏകീകൃതമല്ലാത്ത അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കർഷകരെ ഇപ്പോഴും ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്ക് താഴെ നിലനിർത്തുന്നു. കൂടാതെ, പഞ്ചാബ് പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ രാസവളങ്ങളുടെയും കീടനാശിനികളുടെയും വ്യാപകമായ ഉപയോഗം ഹെക്ടറിലെ വിളവ് വർധിപ്പിച്ചെങ്കിലും, ഉപയോഗം കൂട്ടേണ്ടി വരുന്നതിനാൽ ഇൻപുട്ടുകളുടെ ചെലവ് വർഷംതോറും ഉയരുന്നതുമൂലം ലാഭക്ഷമത കുറയുകയും ചെയ്തു. 2016-ൽ സിക്കിം 100% ജൈവ സംസ്ഥാനമായി മാറുന്ന ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായി; സമ്പന്നരും കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരുമായ ഉപഭോക്താക്കൾ രാസവസ്തുരഹിത ഉത്പന്നങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരു നിശ്ശബ്ദ വിപ്ലവവും നടക്കുന്നുണ്ട്.

കർഷകർക്കുള്ള പരിഷ്കാരങ്ങളും വെല്ലുവിളികളും

കൊളോണിയൽ, ചരിത്രപരമായ കാരണങ്ങളാൽ ഇന്ത്യയിലെ ഭൂവുടമസ്ഥത തീരെ ചെറുതാണ്; ഇത് സാമ്പത്തികമായി വിപുലീകരിക്കാൻ അനുകൂലമല്ല. കൂടാതെ, കാലഹരണപ്പെട്ട ബ്രിട്ടീഷ് നിയമങ്ങൾ ഒരു കർഷകന് ഈ മേഖല വിട്ടുപോകാനുള്ള കഴിവിനെയും കർഷകനല്ലാത്ത ഒരാൾക്ക് ഇതിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള കഴിവിനെയും പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരമുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള നെഹ്രുവിയൻ നയം, ഒരു കർഷകന് തന്റെ സംസ്ഥാനത്തിന് പുറത്ത് വിൽക്കാനുള്ള അവകാശത്തെയും പരിമിതപ്പെടുത്തി. മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്കുള്ള സോവിയറ്റ് മാതൃകയിലുള്ള നയങ്ങൾ നിരവധി അണക്കെട്ടുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു; ഇത് നദികൾ വറ്റാനും പ്രാദേശിക സംഭരണ ടാങ്കുകൾ വരണ്ടുപോകാനും കാർഷിക ചാലുകൾ ഉപയോഗശൂന്യമാകാനും ഇടയാക്കി. അങ്ങനെ ഇന്ത്യ ജലക്ഷാമമുള്ള രാജ്യമായി മാറുകയും ഇന്ത്യൻ കർഷകൻ തന്റെ വിളകൾ വിജയിക്കാൻ മഴയെ ആശ്രയിക്കേണ്ട അവസ്ഥയിലാവുകയും ചെയ്തു. ആഭ്യന്തരവും അന്തർദേശീയവുമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള മലിനീകരണം മൂലമുണ്ടായ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കാറ്റിന്റെയും മഴയുടെയും കാലാവസ്ഥയുടെയും രീതികളെ മാറ്റിമറിച്ചിരിക്കുന്നു.

സാങ്കേതികവിദ്യ ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും ടെലിവിഷനും ഇന്റർനെറ്റും എത്തിച്ചപ്പോൾ, ആധുനികമായതെല്ലാം സ്വന്തമാക്കാനുള്ള അഭിലാഷവും അത് ഉണർത്തി. ചിലപ്പോൾ ഇത് കർഷകർ ആധുനിക…

സാങ്കേതികവിദ്യ ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും ടെലിവിഷനും ഇന്റർനെറ്റും എത്തിച്ചപ്പോൾ, ആധുനികമായതെല്ലാം സ്വന്തമാക്കാനുള്ള അഭിലാഷവും അത് ഉണർത്തി. ചിലപ്പോൾ ഇത് കർഷകർ ആധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കാനും വിവാഹം നടത്താനും മരണാനന്തര ചടങ്ങുകൾ സംഘടിപ്പിക്കാനും പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ വഹിക്കാനും വേണ്ടി വലിയ തോതിൽ കടമെടുക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് അവർക്ക് രക്ഷപ്പെടാനാകാത്ത കടക്കെണിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയക്കാർ വായ്പകൾ എഴുതിത്തള്ളുകയും ഓരോ പാരിസ്ഥിതിക സംഭവത്തിനും ആശ്വാസം നൽകുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇത്തരം പെരുമാറ്റത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു; ഇത് ബാങ്കിംഗ്, സാമ്പത്തിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തി. ചിലപ്പോൾ കടത്തിൽ മുങ്ങിയ ചില കർഷകർ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നു.

ഈ പോരായ്മകൾ മറികടക്കുകയാണ് സമകാലിക നയങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം. ഇടനിലക്കാരുടെ അഴിമതി ഇല്ലാതാക്കുന്ന നേരിട്ടുള്ള സഹായ നിക്ഷേപ പദ്ധതി, ഏതൊക്കെ വിളകൾ ലാഭകരമാകുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻകൂർ വിവരം, സർക്കാരിന് വിറ്റാൽ ന്യായമായ മിനിമം താങ്ങുവില (എന്നാൽ സ്വകാര്യ വാങ്ങുന്നവർക്ക് ഉയർന്ന വില വാഗ്ദാനം ചെയ്യാനുള്ള അനുമതിയും), ആകർഷകമായ ധനസഹായ പദ്ധതികൾ, പ്രാദേശിക സംഭരണ സംവിധാനങ്ങളുടെ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, പുരാതന ജലചാലുകളുടെ പുനരുജ്ജീവനം, കൃഷിയുടെമേൽ സർക്കാരിനുള്ള നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്ന് സർക്കാരിനെ വേർപെടുത്തൽ എന്നിവയിലൂടെയാണ് ഇത്. ഇത്തരം കാര്യക്ഷമതയില്ലായ്മകളിൽ നിന്ന് ലാഭമുണ്ടാക്കുകയും വിധ്വംസക ശക്തികളുമായി കൈകോർക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരുടെ പ്രതിഷേധത്തിന് ഇത് കാരണമായി. എന്നാൽ അടുത്തകാലത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളും രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണവും ഇത്തരം പരിഷ്കാരങ്ങൾ കർഷകർ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമായി കാണിച്ചുതന്നിട്ടുണ്ട്.

പോരായ്മകൾ പരിഹരിക്കാൻ സമകാലിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ